Co to jest próg zwalniający?
Próg zwalniający to element infrastruktury drogowej w formie poprzecznej wypukłości na jezdni. Zgodnie z definicją zawartą w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 3 lipca 2015 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach jest to urządzenie bezpieczeństwa wykonane w formie wygarbienia.
Ma on ograniczyć prędkość pojazdów poruszających się po drodze, na której został umieszczony. Niewyhamowanie przed progiem powoduje podbicie kół samochodu, a to wiąże się nie tylko z dyskomfortem dla kierowcy i pasażerów, ale także ryzykiem uszkodzenia podwozia.
Jak oznakowane są progi zwalniające?
O zbliżaniu się do progu zwalniającego informuje znak A-11a „próg zwalniający”. Ma on kształt trójkąta, żółte tło i czerwoną obwódkę. Znajduje się na nim czarny piktogram przedstawiający wypukłość na jezdni.
Jeśli na progu zwalniającym wyznaczone jest przejście dla pieszych lub przejazd dla rowerzystów, na jego powierzchni powinien być umieszczony znak poziomy P-10 lub P-11. Jego zewnętrzna krawędź powinna znajdować się w odległości nie mniejszej niż 0,1 m od krawędzi płaskiej powierzchni progu.
Jeżeli na danej ulicy obowiązuje ograniczenie prędkości inne niż standardowy limit dla obszaru zabudowanego (50 km/h), przed progiem powinien znajdować się znak A-11a z tabliczką T-1 określającą odległość, w jakiej się on znajduje.
Gdzie montuje się progi zwalniające?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami progi zwalniające można montować na obszarach zabudowanych na drogach:
- lokalnych (L),
- dojazdowych (D),
- w wyjątkowych przypadkach na zbiorczych (Z).
Są one stosowane w miejscach, w których panuje duże natężenie ruchu pieszych np. w pobliżu przedszkoli lub szkół.
Progi zwalniające – przepisy i zasady ich umieszczania
Progi zwalniające umieszcza się nie dalej niż w odległości:
- 60 m – od linii zatrzymania przy znakach B-20 „stop” lub B-32 „stój – kontrola celna”,
- 40 m – od końcowego punktu zakrętu na drodze o promieniu wewnętrznym równym 25 m oraz kącie zwrotu większym niż 70o,
- 60 m – od miejsca lub obiektu, który wymusza zmniejszenie prędkości pojazdu (np. skrzyżowania).
Mogą być one umiejscowione nie bliżej niż:
- 20 m – od końcowego punktu zakrętu, gdy jego wewnętrzny promień nie przekracza 50 m,
- 20 m – od punktu początkowego spadku drogi, jeśli przekracza on 10%,
- 20 m – przed i za przejazdem kolejowym oraz 15 m przed i za przejazdem tramwajowym (od skrajnej szyny toru),
- 25 m – od najbliższej części wiaduktu lub innej konstrukcji nośnej,
- 30 m – od przejścia dla pieszych (wyjątek stanowią progi zwalniające z pasami),
- 40 m – od skrzyżowania ulic lub dróg (z wyjątkiem progów płytowych) z wyznaczonymi przejściami dla pieszych lub przejazdami dla rowerów.
Przepisy zabraniają również umieszczania progów zwalniających na mostach i w tunelach, nad konstrukcjami inżynierskimi (przepustami, przejściami podziemnymi itd.) oraz w odległości mniejszej niż 25 m od nich ze względu na to, że przejeżdżające pojazdy generują wstrząsy mogące je uszkodzić.
Progi zwalniające mogą być stosowane pojedynczo lub w seriach liczących co najmniej 3 tego rodzaju konstrukcje. W tym drugim przypadku każda z nich musi być umieszczona w odległości nie mniejszej niż 20 m i nie większej niż 150 m od poprzedniej.
Jakie są rodzaje progów zwalniających?
Biorąc pod uwagę ukształtowanie progów zwalniających (U-16), dzieli się je na konstrukcje:
- listwowe – to jednolity element listwowy lub składający się z segmentów, umieszczony na całej szerokości drogi,
- płytowe – w formie płyty wykonany poprzez odpowiednie ukształtowanie nawierzchni jezdni lub ułożenie konstrukcji oraz jej zamocowanie,
- wyspowe – mogą mieć formę wydzielonej wyspy lub wyspy umieszczonej na jezdni.
Na progach płytowych o długości ponad 4 m można umieścić przejście dla pieszych lub przejazd dla rowerów.
Wyróżnia się także progi zwalniające podrzutowe (U-17). Służą one do znacznego ograniczenia prędkości i wymuszają zwolnienie do ok. 5-8 km/h. Stosuje się je przede wszystkim na parkingach, drogach osiedlowych czy wewnętrznych. Mają one zdecydowanie bardziej stromy profil niż standardowe progi zwalniające. Dzięki temu jeszcze lepiej zwiększają bezpieczeństwo pieszych i rowerzystów.
Jakie wymiary mają progi zwalniające?
Liniowy próg zwalniający listwowy U-16a o ograniczonej prędkości przejazdu wynoszącej 25-30 km/h powinien mieć długość 3,70 m oraz wysokość 10 cm. W przypadku wersji płytowej U-16b zalecana długość to 5 m i wysokość 10 cm, a dla progu U-16c wymiary te wynoszą kolejno 4 m oraz 10 cm.
Kto może zamontować progi zwalniające?
O montażu progów zwalniających decyduje zarządca drogi. W przypadku tras gminnych są to wójtowie, burmistrzowie lub prezydenci miast. Niezbędne jest złożenie stosownego wniosku zawierającego następujące informacje:
- dane wnioskodawcy (należy określić, czy jest to osoba fizyczna, wspólnota mieszkaniowa, spółdzielnia itd.),
- lokalizacja, w której ma być on umieszczony (nazwa ulicy, numer, opis odcinka, określenie odległości od charakterystycznych punktów itd.),
- uzasadnienie lokalizacji (należy opisać, dlaczego montaż progu w danym miejscu poprawi bezpieczeństwo np. wskazać częste przekraczanie prędkości przez kierowców czy intensywny ruch pieszych).
We wniosku warto również uwzględnić propozycję rozwiązania problemu – czy ma to być jeden próg czy seria spowalniaczy. Można także dołączyć listę poparcia podpisaną przez mieszkańców danego obszaru. Może to zwiększyć szanse na montaż progu.
