Co to jest pobocze?
Pobocze to część drogi usytuowana przy jezdni. Może być przeznaczona do:
- ruchu pieszych,
- ruchu niektórych pojazdów np. rowerów,
- postoju pojazdów,
- jazdy wierzchem,
- pędzenia zwierząt.
Wchodzi ona w skład korony drogi.
Wyróżnia się pobocze gruntowe, czyli nieutwardzone, oraz utwardzone pobocze. Definicja i wszelkie regulacje związane z jego funkcjonowaniem znajdziesz w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych.
Projektowanie poboczy – najważniejsze zasady
Na drogach zamiejskich z jedną główną jezdnią pobocza powinny znajdować się po obu jej stronach. W przypadku dwóch jezdni głównych projektuje się je z prawej strony, a z lewej – opaski wewnętrzne (z wyjątkiem dróg klasy L oraz D).
Pobocze musi być wykonane w taki sposób, aby mogło ono pełnić swoją funkcję. Oznacza to, że musi być ono odpowiednio szerokie oraz wyposażone w nawierzchnię umożliwiającą swobodny ruch, postój, jazdę wierzchem lub pędzenie zwierząt.
Pobocze drogi przy jezdni zamiejskiej projektuje się w następujący sposób:
- w przypadku dróg klasy A (autostrad) lub S (dróg ekspresowych) – część pełniąca funkcję pasa awaryjnego powinna mieć nawierzchnię twardą, a pozostała gruntową,
- w przypadku dróg klasy GP (głównych ruchu przyspieszonego) – opaska zewnętrzna powinna mieć nawierzchnię twardą, a pozostała gruntową,
- w przypadku dróg klasy G (głównych) i Z (zbiorczych) – opaska zewnętrzna powinna mieć nawierzchnię twardą, a pozostała część gruntową (pobocze może mieć w całości nawierzchnię gruntową),
- w przypadku dróg klasy L (lokalnych) i D (dojazdowych) – pobocze powinno w całości mieć nawierzchnię gruntową.
Pobocze utwardzone może być pokryte np. asfaltem lub betonem. Na części gruntowej umieszcza się znaki drogowe oraz urządzenia bezpieczeństwa ruchu np. słupki prowadzące i sygnalizatory.
Jaką szerokość powinno mieć pobocze?
Szerokość pasa awaryjnego na autostradach wynosi 3 m. W przypadku trudniejszych warunków terenowych może być zmniejszona do 2,5 m. Na drogach ekspresowych pobocze jako pas awaryjny mus mieć 2,5 m szerokości. Przepisy dopuszczają poszerzenie go do 3 m.
Na drogach głównych ruchu przyspieszonego (klasy GP) stosuje się opaski zewnętrzne, czyli utwardzone pobocza przy jezdni. Ich szerokość powinna wynosić:
- 0,75 m – dla dróg jednojezdniowych (w trudniejszych warunkach może być zmniejszona do 0,5 m),
- 0,75 m z możliwością poszerzenia do 1,5 m – dla dróg dwujezdniowych.
Na drogach głównych i zbiorczych opaska zewnętrzna powinna mieć 0,5 m szerokości.
Przepisy regulują także parametry pobocza gruntowego. Jeśli znajduje się ono przy pasie awaryjnym jego szerokość powinna wynosić co najmniej 1,25 m. W trudnych warunkach można być ono zmniejszone do 0,75 m. Pobocze gruntowe przy opaskach zewnętrznych na pozostałych rodzajach dróg powinno mieć 0,75 m (może być zmniejszone do 0,5 m).
Na drogach klasy G, jeśli nie przewidziano utworzenia utwardzonego pobocza, gruntowe ma standardowo 1,25 m szerokości. Dla dróg zbiorczych projektuje się pobocza o szerokości 1 m, a dla lokalnych i dojazdowych – 0,75 m.
Co jeszcze warto wiedzieć o konstrukcji pobocza?
Konstrukcja nawierzchni pobocza utwardzonego oraz opaski wewnętrznej powinna być taka sama jak jezdni, do której one przylegają. Dotyczy to również pochylenia podłużnego oraz poprzecznego. Powinny być one takie same, jak jezdni. Dodatkowo pochylenie poprzeczne pobocza lub części pobocza o nawierzchni gruntowej musi zapewniać skuteczne odwodnienie.
Kiedy można zatrzymać pojazd na poboczu?
Zatrzymanie pojazdu na poboczu jest możliwe, jeśli jest ono oddzielone od jezdni linią krawędziową przerywaną P-7a. Zanim jednak zdecydujesz się na wykonanie takiego manewru, upewnij się, że nie stworzysz zagrożenia dla innych uczestników ruchu. Pojazd pozostawiony na poboczu nie może utrudniać widoczności. Zachowaj szczególną ostrożność także wtedy, gdy mijasz takie auto. W każdej chwili ktoś może bowiem otworzyć drzwi i wejść na jezdnię.
Jak prawidłowo oznakować uszkodzony samochód, który stoi na poboczu?
Pojazd, który zatrzymał się na poboczu z powodu awarii lub wypadku w określonych przypadkach musi być oznakowany trójkątem ostrzegawczym. Zgodnie z ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym jest to konieczne podczas każdorazowego postoju na autostradzie oraz drodze ekspresowej. Jeśli ma to miejsce poza obszarem zabudowanym, pojazd musi być oznakowany, jeśli znajduje się w miejscu, w którym zabroniony jest postój lub nie jest on widoczny z dostatecznej odległości. Na obszarze zabudowanym nie ma obowiązku oznakowania pojazdu, który stoi na poboczu.
Trójkąt ostrzegawczy musi być ustawiony w odpowiedniej odległości od unieruchomionego samochodu. Wynosi ona:
- 100 m – w przypadku postoju na autostradzie i drodze ekspresowej (dodatkowo należy włączyć światła awaryjne lub pozycyjne),
- 30-50 m – w przypadku postoju poza obszarem zabudowanym.
Postój na obszarze zabudowanym na jezdni w miejscu, w którym to zabronione, wiąże się z koniecznością włączenia świateł awaryjnych lub pozycyjnych oraz umieszczeniemtrójkąta ostrzegawczego za pojazdem lub nad nim (na wysokości do 1 m).
