Czym są odblaski na jezdni?
Odblaski to elementy infrastruktury drogowej pokryte materiałem odblaskowym (folią, metalem bądź specjalną farbą) odbijającym światło w kierunku jego źródła. Umieszcza się go na podłożu i pokrywa warstwą ochronną (najczęściej lakierem lub żywicą). Dzięki temu są one dobrze widoczne po zmroku oraz w warunkach niedostatecznej widoczności.
Zasady dotyczące stosowania odblasków oraz warunki, jakie muszą one spełniać, są zawarte w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczenia na drogach.
Do czego służą elementy odblaskowe na jezdni?
Odblaski na jezdni mają przede wszystkim zwiększyć widoczność poszczególnych pasów ruchu i krawędzi drogi głównie po zmroku i przy niekorzystnych warunkach pogodowych. Tym samym poprawiają one bezpieczeństwo kierowców, a także pieszych zwłaszcza w miejscach, gdzie ze względu na brak chodnika poruszają się oni poboczami.
Elementy odblaskowe stosowane są również do oznaczania niebezpiecznych miejsc np. przejść dla pieszych czy ostrych zakrętów.
Odblaski na jezdni – rodzaje
Odblaski na drodze dzieli się na dwie główne grupy:
- elementy odblaskowe punktowe – bywają nazywane kocimi oczkami,
- elementy odblaskowe liniowe – są to pasy odblaskowe.
Pierwsze z nich to niewielkie, najczęściej okrągłe i kwadratowe płytki. Zazwyczaj pokrywa się je folią retrorefleksyjną wykonaną z mikroskopijnych cząsteczek odbijających światło pod kątem równym kątowi padania.
Rodzaje punktowych elementów odblaskowych
Punktowe odblaski ze względu na rodzaj ich konstrukcji dzieli się na:
- elementy typu A – niezginające się,
- elementy typu B – zginające się.
Biorąc pod uwagę sposób zastosowania wyróżnia się odblaski typu P – stałe oraz typu T – tymczasowe. Dzieli się je także na rodzaj odbłyśnika. Elementy typu 1 są wykonane ze szkła, a typu 2 z tworzywa sztucznego. Wyróżnia się również odblaski typu 3 – to tworzywo sztuczne z osłoną zabezpieczającą przed ścieraniem.
Kolory odblasków na jezdni – co warto wiedzieć?
Odblaski na jezdni występują w trzech podstawowych kolorach:
- białym – są wykorzystywane do oznaczania linii rozdzielających pasy ruchu oraz lewej krawędzi jezdni,
- czerwonym – stosuje się je do oznakowania prawej krawędzi jezdni,
- żółtym – wskazują na tymczasową reorganizację ruchu wynikającą np. z przeprowadzanego remontu.
Mogą one także mieć inną barwę np. pomarańczową lub niebieską. Niektóre z odblasków, zwłaszcza tych umieszczanych na drogach ekspresowych i autostradach, po najechaniu na nie wywołują wibrację pojazdu. Zwiększa to bezpieczeństwo, gdyż może ostrzec kierowcą o zjeżdżaniu z pasa ruchu lub chwilowej utracie koncentracji.
Punktowe elementy odblaskowe na jezdni – najważniejsze zasady ich stosowania
Punktowe elementy odblaskowe na jezdni stosowane są jako uzupełnienie poziomych znaków podłużnych oraz poprzecznych. Mogą one stanowić samodzielne oznakowanie krawędzi jezdni na odcinkach, na których dopuszczony jest postój pojazdów na jezdni.
Tego rodzaju odblaski są stosowane do prowadzenia, ostrzegania oraz informowania o miejscach i odcinkach szczególnie niebezpiecznych, czyli:
- łukach drogi, na których panuje ograniczona widoczność,
- znikających pasach ruchu i ewentualnie występujących przy nich powierzchniach wyłączonych z ruchu,
- rondach i wysepkach dla pieszych,
- progach zwalniających,
- przejściach dla pieszych i przejazdach dla rowerzystów.
W uzasadnionych przypadkach punktowe odblaski umieszcza się również w innych miejscach np. na pasach ruchu przeznaczonych dla rowerów.
Punktowe elementy odblaskowe składają się z jednej lub kilku integralnie połączonych części. Profil każdego z nich nie może mieć ostrych krawędzi od strony, od której najeżdżają na niego pojazdy. Zaleca się, aby były one wykonane z wysokoudarowego tworzywa sztucznego lub szkła w pryzmatycznej lub okrągłej formie.
Uwzględniając wymiary punktowych elementów odblaskowych, wyróżnia się kilka klas. Klasyfikacja ta prezentuje się następująco:
- wysokość części wystającej ponad nawierzchnię jezdni:
- klasa H1 – do 18 mm,
- klasa H2 – 18-20 mm,
- klasa H3 – 20-25 mm,
- maksymalne wymiary poziome:
- klasa HD1 – długość 250 mm w kierunku ruchu, 190 mm szerokość,
- klasa HD2 – długość 320 mm w kierunku ruchu, 230 mm szerokość,
- minimalne wymiary poziome tymczasowych punktowych elementów odblaskowych:
- klasa HDT1 – długość 35 mm w kierunku ruchu, 84 mm szerokość,
- klasa HDT2 – długość 75 mm w kierunku ruchu, 90 mm szerokość.
Istotne jest także to, aby wszystkie odblaski punktowe miały wyraźne i trwałe oznakowanie wskazujące typ zgodny z wymienioną klasyfikacja, nazwę lub znak towarowy oraz rok produkcji.
Parametry techniczne punktowych elementów odbłyskowych
Odbłyśniki punktowych elementów odblaskowych muszą spełniać określone wymogi techniczne dotyczące współczynnika światłości R pomnożonego przez mnożnik odpowiadający barwie określonej barwie. Wartości te sprawdzisz w poniższej tabeli.
| Kąt padania | âH
âv = 0 |
±15° | ±10° | ±5° |
| Kąt obserwacji | á | 2° | 1° | 0,3° |
| Elementy odblaskowe typu 1 | 2,0 | 10 | 20 | |
| Elementy odblaskowe typu 2 | 2,5 | 25 | 220 | |
| Elementy odblaskowe typu 3 | 1,5 | 10 | 150 |
Podane wyżej wartości należy pomnożyć przez 0,2 – dla elementów barwy czerwonej oraz przez 0,6 w przypadku odblasków żółtych.
Jak rozmieszcza się punktowe elementy odblaskowe?
Punktowe elementy odblaskowe są umieszczane w osiach znakowanych linii. Najlepiej, aby znajdowały się w tym samym przekroju poprzecznym drogi. Odległość między poszczególnymi odblaskami wzdłuż drogi powinna wynosić:
- 6,0 m – przy oznakowaniu liniami P-2a, P-4, P-7b oraz P-7d,
- 3,0-5,0 m – przy oznakowaniu skosów na zwężeniach jezdni lub zamknięciach pasów ruchu,
- 12,0 m – przy oznakowaniu innymi liniami.
Jeśli na drodze znajdują się linie przerywane, odblaski umieszcza się w połowie przerwy między liniami (w osi linii). Z kolei w przypadku linii ciągłej stosuje się je obok niej, począwszy od jej rozpoczęcia. Dopuszczalne jest zmniejszenie odstępów ze względu na warunki lokalne np. poziome łuki drogi.
Przepisy dopuszczają, aby maksymalna odległość między punktowymi elementami odblaskowymi na wyspach centralnych na skrzyżowaniach i wysepkach na wlotach wynosiła 1 m.
